Categorie archief: Blog

Art & Music

Red Head nu ook op Soundcloud

Art & Music
“Red Head is based on a variation on ‘nun dampf die damm’rung jeden ton’ (Now stills the twilight ev’ry sound) from the Gurrelieder by Arnold Schönberg he composed between 1901 and 1911 – “nun dampf” nicknamed Waldemar’s Aria.”
Red Head is een muziekstuk van Ferrie = differentieel geïnspireerd op Everything I See is Round

Accomplices in Tetem

Accomplices II Tetem – Group exhibition TETEM Kunstruimte

The exhibition Accomplices will be continued in art space TETEM . The exhibition was to be seen in the summer of 2013 during the annual international exhibition Ostrale in Dresden, Germany. Artists participate and manufacture each in its own way a hand, two-or three-dimensional, maximum size is 30x30x30 cm.

From January 16 to February 16, 2014
The official opening is January 23 at 17:00 (also opening of the exhibition ArTechLab).

More information here:
http://www.tetem.nl/nl/activiteit/details/297/acomplices-ii

Nieuwe Romantiek bij Galerie Witteveen

Recensie geschreven naar aanleiding van Workshop Kunstkritiek o.l.v. R. Perrée 2013.

De expositie ’Connected in difference’ in galerie Witteveen toont werk van 19 kunstenaars, van wie de meer dan 40 werken zeer uiteenlopend in stijl, onderwerp en vormgeving zijn. Gezamenlijk dragen zij met deze expositie een nieuwe romantiek uit. Een romantiek, waarin de mens zich niet enkel verhoudt met het grootse en natuurlijke landschap, maar waarin hij is overgeleverd aan zichzelf en zijn lot, in een wereld vol schoonheid, magie en rampspoed.
De tentoonstelling neemt je mee in een onbekende wereld, waarin bekoorlijkheid en beklemming elkaar afwisselen. Een opmerkelijk onderdeel zijn de statements van de deelnemende kunstenaars in woord en beeld.

Door de grote verschillen onderling vallen sommige werken uit de toon. Zoals de figuratieve foto’s van Marrigje de Maar en Harvey Lisse, welke op klassieke wijze verstilling en verlatenheid verbeelden. Bij nadere beschouwing van de expositie zijn deze foto’s als lijm en houden ze de expositie in balans. Zonder deze werken, waaronder ook de foto’s van Wout Berger, zou de expositie overhellen in dramatiek. Behalve als rustpunt, zijn zij als de triangel in het orkest, en geven extra subtiliteit aan de expositie.

Ander werk spreekt zich sterker uit en draagt de expositie. Zo word je bij binnenkomst meteen getroffen door het kleurrijk vrouwenportret van Gé-Karel van der Sterren. De verf is direct en hier en daar zeer pasteus op het doek aangebracht. Het kleurgebruik doet tropisch aan. De vrouw draagt een hoofdtooi in de vorm van een 18e eeuwse pruik. In tegenstelling tot het landschap en haar kledij bestaat haar gezicht en buste uit smeuïge vleesgeworden verfstreken, welke een landschap op zich vormen. Vanachter de verflaag kijkt ze ietwat verweesd opzij het beeld uit.
De toon is gezet.

Ge-KarelvdSterren

Gé-Karel van der Sterren, Z.T., olie op doek, 150 x 150 cm

De kunstwerken in de tentoonstelling verleiden het oog met sprankelende kleurcombinaties en geraffineerde details. Ook de rangschikking van de werken onderling is weloverwogen. Elegant op elkaar aansluitend, dan weer onverwacht contrasterend.
In de eerste zaalruimte sluiten de werken poëtisch op elkaar aan in kleur en vormtaal. De bijna zoete kleurcombinaties overstemmen een zwarte grondtoon. Zoals de satijnen parasol en paraplu van Martin Fenne bescherming bieden tegen felle zon en regen.

Wat verderop in de expositie bekruipt hetzelfde gevoel je, wanneer je de foto’s van Diana Blok bekijkt. Op een zonnig strand slapen twee mannen, ’Sleepers with slippers’ is de titel, maar door de synchrone liggende houding met opgetrokken been, vraag je jezelf af of de mannen wel slapen of dat ze op iets wachten. Een volgende foto toont een zwevende man boven de horizon van de zee. Hij hangt in de lucht, op het dode punt, waarop de zwaartekracht het elk moment kan gaan overnemen. Als een Icarus, zwevend vrij met de eindeloze zee als achtergrond, maar gedoemd om naar beneden te vallen. De derde foto van Diana Blok toont een man, op de buik gelegen op een steiger aan het strand. Ook hier rijst de vraag wat de man daar doet. Op de buik gelegen met zijn hand onder de borst en met een doek om zijn hoofd, geeft hij, ondanks de titel ‘Sleeper in love’, niet de indruk ontspannen te slapen. Zijn houding en het strand bij eb geven meer de indruk dat hij is aangespoeld. Leeft hij eigenlijk nog wel?

DianaBlok

Diana Blok, Sleeper in love, foto, ed. 2/5

In de derde en grootste zaalruimte komt de nieuwe romantiek volledig tot uiting. Een wereld waarin niets is wat het lijkt en de kijker is overgeleverd aan illusies.
Het schilderij van Gé-Karel van der Sterren toont in felle, bijna fluorescerende kleuren twee achtergelaten pumps en wat kleding op het strand. In de verte, aan de zeelijn, staat een vrouw. De lucht is donker en dreigend. Wacht ze op mij, als beschouwer, of ik ook het water in zal gaan? Of kijkt ze vertwijfeld achterom? Hier is geen sprake van een ongecompliceerde strandvakantie.
In de levensgrote ets ‘Verrijzen’ van Paul van Dongen, komt de vrije val van Diana Blok terug. Hierop zijn drie naakte mannen afgebeeld op het moment dat ze in de lucht hangen. Ze springen tegelijkertijd omhoog, maar het kan evengoed zijn dat ze worden weggeblazen door een explosie. De afgewende hoofden en de afwerende arm versterken dit laatste. Maar een realistisch oorlogstafereel is het niet, want ze zijn naakt. De vraag is welke kracht verheft deze mannen?
Van zoete kleur is allang geen sprake meer in de grote tekening ‘Beasts of Bethlehem’ van Ron Amir. Vol symboliek wordt hier een fragmentarisch visioen verbeeld in contrastrijk zwart en wit.
Hiertegenover staat de beeldengroep van Paul de Reus; een man, vrouw en kind. Het kind heeft in zijn ene arm een schaal pruttelende zeepsop en in zijn andere hand een bellenblaas. De man en de vrouw, die tegenover het kind staan, neigen hun hoofden naar elkaar toe, waartussen een grote doorzichtige luchtbel is geklemd. Zo houden ze samen de illusie hoog.
In deze grote zaalruimte is de symboliek niet mis te verstaan, de boodschap is duidelijk. De droom kan elk moment omslaan in een nachtmerrie.

Om aan deze dreiging te ontkomen, biedt een smalle doorgang naar de ruimte met werk van Hamid el Kanbouhi uitkomst. De besloten ruimte is als een kleine tempel, waar je tijdelijk tot rust komt. De keramische beeldjes in het midden en de schilderijen sluiten perfect bij elkaar aan en zijn harmonisch opgesteld. De kleine reeks schilderijen zijn opgebouwd uit verschillende lagen, alsof de maker de onderlaag heeft overgeschilderd. Vanuit deze maskerade verschijnen steeds nieuwe figuren. Als een optische illusie doen deze denken aan de zaal-strik van René Daniëls. En zo blijkt ook hier niets te zijn zoals het lijkt.

Hamid el Kanbouhi, Kamschierologie, 110 x 80, Het Nieuws, keramiek

Hamid el Kanbouhi, Kamschierologie, 110 x 80, Het Nieuws, keramiek

Van Chantal Spit hangen in de bovenruimte een aantal schilderijen, waaronder ‘Twee meiden’. Hierop staan twee ouderwets en onschuldig aandoende meisjes in een grauw landschap. Zij wachten op wat er komen gaat. In dezelfde ruimte hangt de tekening – installatie van Joyce Zwerver. Op het eerste gezicht een verzameling vieze tissues, totdat je opeens hier en daar figuren ontdekt in de vlekken. Ze doen denken aan negatieven van foto’s. De bevlekte tissues krijgen een lading, alsof het sporen zijn van een gebeurtenis. Doordat ze geordend in rijen hangen, wordt het beeld versterkt dat het hier gaat om een reconstructie of bewijslast.

De expositie ‘Connected in difference’ toont een veelzijdig beeld van een begoochelde wereld, waarin esthetiek en subtiele ironie het onheil op afstand houden. Een illusoire belevenis, waarbij zowel gevoel als verstand worden aangesproken.

De kunstenaarsstatements zijn ontnuchterend. Zoals het bevrijdende statement van Chantal Spit luidt: “De vogel zingt, omdat de vogel zingt.”.

De expositie bij galerie Witteveen is nog te zien tot en met 21 december 2013.

Deelnemende kunstenaars:
Ron Amir, Wout Berger, PJ Bruyniks, Diana Blok, Paul van Dongen, Martin Fenne, Hamid El Kanbouhi, Jasper van der Graaf, Nour-Eddine Jarram, Esther Jiskoot, Harvey Lisse, Marrigje de Maar, Joachim Nieuwhof, Paul de Reus, Eva Roovers, Kura Shomali, Chantal Spit, Gé-Karel van der Sterren en Joyce Zwerver.

Curators: Rob Perrée en Oeke Witteveen

Witteveen visual art centre
Openingstijden: dinsdag t/m zaterdag: 12:00 – 18:00 uur
Konijnenstraat 16 A – 1016 SL Amsterdam
t. 020 – 623 96 84
www.galeriewitteveen.nl

15 dec. 2013, F. Suzanne Scholten

De Grote Rotterdamse Kunstkalender

Op of onder de horizon

De vraag is of het landschap er nog is, als het lichaam er niet meer is? Het zijn heeft een bepaalde plaats en tijd en is daarmee beperkt en tijdelijk.

Het landschappelijke is een vergezicht of een mistige overgang tussen hemel en aarde. In sommige werken bevind het – al of niet zijn – zich op de grens van de horizon, erop, eronder of erboven. Soms is er helemaal geen horizon en is het meer een kwestie van omsloten of open zijn.

Aquarel, formaat b.26 – h.18 cm. 02/2012

Aquarel, formaat b.26 – h.18 cm. 02/2012

De Rotterdamse kunstkalender

Deze bijzondere kunstkalender biedt een podium aan gerenommeerde én aanstormende Rotterdamse kunstenaars, designers, grafisch vormgevers, modeontwerpers, fotografen en architecten. De Grote Rotterdamse Kunstkalender is een initiatief van Kantoor Kraaij en wordt uitgegeven door Trichis Publishing.

rotterdamse kunstkalender 2013

De Grote Rotterdamse Kunstkalender 2013 (GRKK 2013) toont op fiks formaat (29,7 x 34 cm, bijna drie kilo zwaar) elke dag het werk van een hedendaagse Rotterdamse kunstenaar. Een onafhankelijke deskundige redactie selecteerde de 365 kunstenaars, (mode)ontwerpers, fotografen, architecten, illustratoren, etc. Ook ik ben hiervoor uitgenodigd en heb een bijdrage geleverd.

Grote Rotterdamse Kunstkalender 2013
ISBN 978 94 90608 43 9
370 pagina’s
€ 29,95

De Grote Rotterdamse Kunstkalender is een initiatief van Kantoor Kraaij, wordt uitgegeven door Trichis Publishing en mede mogelijk gemaakt door Mediacenter Rotterdam.

www.trichispublishing.nl

Komplizen / Accomplices – Ostrale 2013

Group exhibition at Ostrale 2013 in Dresden, Germany.

Wir überschreiten den Rubikon” is the main theme of the Ostrale 2013.
Dutch artists give substance to this project under the title  “Komplizen / Accomplices – Wir überschreiten den Rubikon”.

From July 5 to September 15, 2013, Messering 8 Dresden.

Re: Rotterdam

On the 6th of February the third edition of the contemporary art fair Re: Rotterdam will commence. This event will be held simultaneously to Art Rotterdam.

Organized by Galerie Jaap Sleper.
6 t/m 10 February 2013, Blaak 16-18 Rotterdam.

www.rerotterdam.com

To Dust
Olieverf op doek, formaat b.80 x h.120 cm. 2011

De mythe van de melancholische kunstenaar

December 2012, F. Suzanne Scholten ©

Waarom spreken Pollock, Van Gogh, Virginia Woolf en andere getroebleerde kunstenaars voor zo velen tot de verbeelding? Hoe is deze mythe rond de melancholische kunstenaar ontstaan en waarom blijft deze maar terugkomen? En in hoeverre doet deze mystificatie recht aan de realiteit van creativiteit en depressie?

Na een korte omschrijving van de ontstaansgeschiedenis, wil ik hier enige kanttekeningen plaatsen ten opzichte van dit beeld en waarom het naar mijn idee niet bijdraagt aan de realiteit van wat creativiteit en depressie is. Ondanks dat creativiteit en depressie vaak met elkaar in verband worden gebracht, is in wezen depressie allesbehalve creatief.

Het kunstenaarschap
De praktijk van de kunstenaar heeft zich in de loop der tijden ontwikkeld van ambacht tot een meer zelfstandig autonoom beroep.
Tot in de middeleeuwen had het kunstenaarschap weinig aanzien. Er werd onderscheid gemaakt tussen de ambachtelijk kunsten (artes mechanicae) en de vrije kunsten (artes liberales).
Monnik Theophilus Presbyter schreef rond 1100 over de kunst als ambacht, een handwerk in dienst van God. Aan de hand van begrippen als inventio en ingenium bracht hij de kunst in verband met religieuze gevoelens (Diversis Artibus).
De positie van de kunstenaar ontwikkelde zich verder door een toename van het aantal opdrachtgevers en de groei van opdrachten. Eind 13e eeuw gaan kunstenaars zich organiseren in gilden, welke eind 16e eeuw min of meer werden overgenomen door nieuw opgerichte academies.

Zelfbewustzijn en het zelfportret
Het groeiende zelfbewustzijn en de verschillende rollen die de kunstenaar zich eigen maakte is terug te zien in het thema van het zelfportret.
De persoon van de kunstenaar werd steeds belangrijker, dat begon in de renaissance in Italië. Daar begonnen kunstenaars hun werk te signeren in de vorm van kleine zelfportretjes verwerkt in het schilderij.
Het zelfportret wordt uiteindelijk een zelfstandig thema in de kunsten en het aanzien van de kunstenaar nam toe. Dit bleek ook uit de diverse autobiografieën die van kunstenaars verschenen.
Het toenemende zelfbewustzijn is verder terug te vinden in diverse literatuur en kunstwerken, zoals grafkunst, decoratieprogramma’s en in autonome zelfportretten vanaf midden 15e eeuw.
Er werd onderscheid gemaakt tussen de hofkunstenaar, de academische geschoolde kunstenaar en de niet-academische op de vrije markt gerichte kunstenaar. In het zelfportret speelt de kunstenaar met zijn rol en de manier waarop hij zich wenst te presenteren, dat kon variëren van edelman, hofkunstenaar tot geleerde.

Rembrandt van Rijn (1606-1669) maakte vele zelfportretten, waarin hij verschillende typen kunstenaars toonde van hautain, feestelijk tot realistisch en pretentieloos.

Rembrandt van Rijn (1606-1669) maakte vele zelfportretten, waarin hij verschillende typen kunstenaars toonde van hautain, feestelijk tot realistisch en pretentieloos.

Creatieve drift
De artistieke persoonlijkheid van de kunstenaar kreeg gaandeweg steeds meer belangstelling. Kunstenaars kregen eigenschappen toegedicht als goddelijk geïnspireerd, excentriek en grillig. Het beeld van de kunstenaar als kind van Saturnus, met een creatieve melancholische karakterstructuur, deed zijn entree.
Ook de beoordeling van kunstwerken veranderde en de kunstkritieken werden meer persoonlijk en psychologisch. Daarbij werd de kunstenaar wel gezien als goddelijk geïnspireerd en bezeten door creatieve drift.
Een bekend voorbeeld is Michelangelo (1475-1564), wiens creativiteit als goddelijke eigenschap werd benoemd, daarnaast was hij eigenzinnig en leed aan depressies.
Al met al begint hier het beeld te ontstaan van de kunstenaar als creatief melancholicus, wat in de loop der tijd een eigen en geromantiseerd leven is gaan leiden.

Saturn (Kronos) – Salvador Dali (1904 – 1989)

Bohémien, dandy, revolutionair
Het imago van de kunstenaar nam verschillende vormen aan, van bohemien, dandy tot revolutionair.
Het kunstenaarsbeeld van de bohémien komt na 1830 op, de kunstenaar als zigeuner, onbekommerd ongebonden vrij, maar wel succesvol. Er zijn verschillende soorten bohémiens, zoals te lezen is in het boek Scènes de la vie de bohéme van Henri Murger uit 1851. Het bekendste type is wel de miskende kunstenaar, armoe troef, met een afkeer van de maatschappij en bovenal een grote liefde voor de kunst.
Dan de dandy, dit type ontwikkelde zich in de 19e eeuw vanuit Engeland. Voorbeelden hiervan zijn schilders als Delacroix en Manet of schrijvers als Baudelaire. De dandy gedraagt zich hautain en elitair, wat zich uit in uiterlijk vertoon en provocerend gedrag.
Maar er komt kritiek op het kunstenaarsbeeld van de ivoren toren. Eind 18e eeuw wil men meer engagement, er is behoefte aan democratie en maatschappelijke betrokkenheid. Kunst moet mensen inspireren, motiveren en richting geven. Deze revolutionaire kunstenaars zetten zich af tegen de dandy’s, de bohemiens en de grillige genieën. Ze hebben politieke idealen en geen behoefte aan flamboyante kleding.

Tegenwoordig kan de kunstenaar kiezen en zich allerlei rollen aanmeten, van vernieuwer, revolutionair, ondernemer, maatschappelijk werker tot eigenzinnig excentrieke outsider. Dit heeft te maken met de huidige positie van de kunstenaar. Was het vroeger duidelijk wat er van hem of haar werd verwacht, tegenwoordig zijn daar veel meer verschillende invullingen aan te geven.
De verschillende opvattingen over het kunstenaarschap zijn zeer uiteenlopend, er is zou je denken voor ieder wat wils. Maar het is ook betrekkelijk, veelal ligt de nadruk op de presentatie van de kunstenaar als persoon, inmiddels een kunst op zich. Een kunstenaar zei: “Ja, je moet je wel weten te presenteren als kunstenaar, dat gaat van je website tot aan je kledingstijl aan toe.” Nu begrijp ik deze opmerking wel, maar de vraag is hoe belangrijk het is; hoe serieus je het neemt en vooral hoe ver je daarin wilt gaan? Want ook dit is een stijlkeuze, welke in het beste geval overeenstemt met het eigenlijke werk als artiest.

Frans schrijver en dandy, Robert de Montesquiou (1855-1921) geportretteerd in 1897 door Giovanni Boldini (1842-1931)

De depressieve mythe
Het beeld van de kunstenaar als melancholische einzelgänger is niet voor niets nog steeds een voortlevende mythe. Een geromantiseerd beeld wat voor velen tot de verbeelding spreekt, de doldwaze ziener, geniale gek, de aantrekkingskracht van de zelfkant.
Er zijn meerdere beroemde depressieve kunstenaars op te sommen, maar laten we wel wezen, niet iedereen die aan stemmingswisselingen lijdt is creatief en heeft talent. Er zijn nog altijd heel veel mensen met depressie die niet creatief zijn of niet uitblinken op hun vakgebied. Creativiteit wordt graag in verband gebracht met melancholie en gekte, maar in feite komen stemmingswisselingen en depressie voor in welke doelgroep of vakgebied dan ook.

Daarnaast zijn er verschillende vormen van depressiviteit te onderscheiden, waar in deze hele context vaak gemakkelijk aan voorbij wordt gegaan.
Er mag dan de laatste jaren steeds meer aandacht zijn voor psychische stoornissen, zoals depressie, maar behalve dat er meer pillen worden voorgeschreven, blijft het praktisch gezien een taboe. Er is bij de meesten maar weinig bekend over wat het praktisch inhoudt en het zijn vooral clichés die rond gaan. Men denkt al snel te weten wat depressie is, is zelf ook wel eens depri of het is dwepen met het afgesneden oor van Van Gogh. Veel ertussenin is er schijnbaar niet.

De beroemde en vaak extreme voorbeelden van kunstenaars, schrijvers en wetenschappers die grote hoogten wisten te bereiken, deden dit zeer waarschijnlijk niet tijdens het dieptepunt van een depressie, maar in een kleine opleving, ervoor, erna of tijdens een manische fase. En wat in het romantische beeld van de getergde kunstenaar maar vaak genoeg wordt vergeten, is dat een groot aantal van hen voortijdig het leven beëindigde, niet bepaald romantisch.

Outsider art – Psychedelisch landschap – Jan Kervezee

Outsider art
Depressie is een staat van passiviteit en negativiteit, dit levert dan ook weinig kunstigs op. Het kan mogelijk naderhand wel voor inspiratie zorgen, maar alleen dan wanneer het omgevormd of in een perspectief is geplaatst. Het gaat erom dat er een bepaalde afstand en relativering mogelijk is.
Kunst komt voort uit een weloverwogen daad. De maker is zich bewust en zeker van wat hij/zij aan het doen is en heeft daarover nagedacht. Daarbij is er sprake van enig kunstbegrip. Het moet zichzelf kunnen overstijgen, anders is het creatieve therapie.
Hierin ligt een verschil met de zogenaamde outsiderkunst van psychiatrische patiënten. Hierbij is veelal sprake van een ander soort noodzaak of behoefte om iets te maken. Maar een eenduidige, heldere grens is hierin niet te trekken.

Allesbehalve creatief
Creativiteit heeft van doen met vrije associatie en een inventieve manier van waarnemen, denken en doen.
Depressie daarentegen is star, dodelijk vermoeiend en allesbehalve creatief.
Er is hier natuurlijk nog veel meer over te zeggen, maar kortom staan een beetje gespeelde melancholie en prettige gestoordheid wel artistiek, maar heeft het in werkelijkheid niets te maken met het leven met depressies.

December 2012, F. Suzanne Scholten ©

Verteren

Ezechiël

De serie ‘Verteren‘ is geïnspireerd op Ezechiël die de boekrol eet.
Deze schilderijen waren onder andere te zien bij een speciale december expositie in Galerie Ei en bij de Salon van Arti et Amicitiae.

Op Ikon Pastoraat – Impuls: Een boekrol met klaagliederen

“Ik kan alleen woorden ontmoeten, u niet meer.
Maar hiermee houdt het groeten aan, zozeer,
dat ik wel moet geloven, dat gij luistert”
Gerrit Achterberg

Acryl op doek, formaat b.40 x h.30 cm. 2008

Acryl op doek, formaat b.40 x h.30 cm. 2008

Empathie – Mister Motley

Mister Motley onderzoekt de onderwerpen EMPATHIE en LIEFDE, twee onderwerpen die mister Motley nauw aan het hart liggen.
Dit werk komt uit een serie aquarellen met als onderwerp empathie. Centraal in deze serie staat het zich in elkaar omkeren en in elkaar opgaan. Op de aquarel houdt de vrouw de hond vast en omgekeerd, zij zijn innig met elkaar verbonden en op elkaar afgestemd.

http://mistermotley.nl

Artist in the world

Artist in the World, never ending art trip.”
Gefotografeerd door André Smits in mijn atelier, december 2011 Rotterdam.

Atelier F. Suzanne Scholten 12/2011

Atelier F. Suzanne Scholten 12/2011