Over

Dit is de website en blog van F. Suzanne Scholten over kunst, poëzie en filosofie, met tekeningen, schilderijen en textielkunst.

Schilderen, kunst en poëzie zijn voor mij als planten die naar het licht groeien.

In schilderen (en kunst) gaat het om het samengaan van vorm en inhoud. Het is een spel van sturen en loslaten. Elke handeling komt voort uit keuzes met betrekking tot het beeld, de techniek en het motief om te schilderen. Het gaat niet alleen om techniek en materiaalkennis, deze vergroten de mogelijkheden, maar zijn niet allesbepalend. Net zo min als dat vrije expressie en verbeeldingskracht op zichzelf genoeg zijn.

Volgens Robert Motherwell is de vraag ‘wat bedoelt dit schilderij’ in essentie niet te beantwoorden, behalve met de toevoeging ‘honderden beslissingen met de kwast’.

Wanneer is het kunstwerk autonoom? Dat is een terugkerende vraag wanneer ik schilder, teken of met textiel werk. Ik werk vaak aan meerdere dingen tegelijk, elk werk heeft zijn eigen tijd en concentratie. Daarbij zijn vrijheid en associatief denken voorwaarde om iets te maken, of dat nou een gedicht, schilderij of textiel werk is. Ik werk niet volgens een stappenplan, maar stuurloos zonder richting of idee werk ik ook niet. Er moet wel een noodzaak zijn om iets te maken. Zonder motivatie wordt het al snel te vrijblijvend en nietszeggend. Het gaat voor mij om de wisselwerking tussen waarnemen en denken, tussen beeld en betekenis.

Waarneming en perceptie zijn belangrijke thema in mijn werk. Wat is Zijn zonder waarneming? En hoe waar is hetgeen waargenomen wordt? Dat vind ik interessante vragen en schilderkunst is bij uitstek een visuele aangelegenheid. Schilderen is ook een handeling, het is fysiek en direct. Alles wat je doet draagt bij aan het beeld, elke actie heeft invloed op het totaalbeeld. Niet alleen in beeld, ook in de uitstraling en energie. Een paar ongeconcentreerde ingrepen kunnen de kracht en doelgerichtheid van een schilderij onderuithalen of zelfs helemaal vernietigen. En meer nog dan hoe een kunstwerk eruit ziet en waar het over gaat, is die zeggingskracht essentieel. Daar staat of valt het mee, dat maakt het denk ik ook autonoom, dat het voor zich spreekt.

Mijn beeldtaal is zowel figuratief als abstract, ik beperk mij niet tot het één of het ander. Alles hangt af van de motivatie van het werk, de insteek, dat wat het betekenis geeft. Alles is geoorloofd als het bijdraagt aan een goed beeld wat op zichzelf staat. Die vrijheid moet je steeds weer nemen, anders val je al snel in herhaling. En het spannende is juist dat ieder werk nieuwe kennis geeft in beeld en betekenis. Daarom volgt uit het ene werk het volgende, ik zie mijn werk als een netwerk wat zich steeds verder uitbreid. Zo is ieder werk als een concentratiepunt in een groeiend web van kennis in beeld en betekenis.

In de loop der jaren blijken bepaalde vormen en kleuren steeds weer terug te komen. Mijn kleurgebruik heb ik vroeger wel eens proberen te temperen, maar het laat zich niet bedwingen. En waarom zou ik mij beperken? Schilderen is voor mij ook vorm én kleur. Een gebogen lijn kan evenveel zeggingskracht hebben als een bepaalde kleur. Vormen verhouden zich tot elkaar in een compositie evenals kleuren. Ik vind de uitspraak van Vincent van Gogh hierover mooi “je moet de dingen altijd goed tegen elkaar vergelijken, vooral in toon; schilderen is algebra, dat staat tot dat, gelijk dat tot dat (…)”. Zet je een knalrode stip in je schilderij, dan verandert het hele doek. Elke penseelstreek is een keuze die uiteindelijk het schilderij betekenis geeft.

In het verleden heb ik werk gemaakt over waarneming en het lichaam. ‘Your body is your perspective’, gebonden aan tijd en plaats, van fysieke ervaringen tot het lichaam als kerker, soma sema. Het lichaam verplaatste zich naar een lichaam in een ruimte, ‘Het ongeziene landschap’, het landschap als context, op of onder de horizon. En tegenwoordig is het zogenoemde landschap een wildernis, vol fenomenen welke streven naar hun eigen aard.

Hergens
hier ergens
her ende gens
ergens hier en daar
gens geen
her en der
heden heen.

F. Suzanne Scholten 2019